Journey to the West No No Sleep Slow Cinema Taiwan Tsai Ming-liang Walker Zhuangwei Zhuangwei Dune Visitor Center นิทรรศการ ศิลปะ หนังไต้หวัน ไต้หวัน

เม็ดทราย แดนไร้กาลเวลา และนิทรรศการศิลปะของ ไฉ้หมิงเลี่ยง

Home / Bioscope focus / เม็ดทราย แดนไร้กาลเวลา และนิทรรศการศิลปะของ ไฉ้หมิงเลี่ยง

โดย คันฉัตร รังษีกาญจน์ส่อง

 

ช่วงหลังมานี้ ผู้เขียนเดินทางไปยังประเทศไต้หวันค่อนข้างบ่อย อาจด้วยเพราะการประกาศฟรีวีซ่า ค่าครองชีพที่ใกล้เคียงบ้านเรา และแวดวงศิลปะของทางนั้นคึกคักพอสมควร อย่างตอนที่เขียนต้นฉบับอยู่นี้ ก็มีนิทรรศการเดี่ยวของ เรียวจิ อิเคดะ เจ้าพ่อ visual & sound artist ที่ Taipei Fine Arts Museum ซึ่งจะจัดแสดงในช่วงสิงหาคมถึงพฤศจิกายน 2019

ส่วนอีกงานหนึ่งที่ไม่ควรพลาดและจัดยาวถึงสองปีคือนิทรรศการ Walker ของ ไฉ้หมิงเลี่ยง แสดงที่ Zhuangwei Dune Visitor Center ในเทศมลฑลอี้หลาน (Yilan) การเดินทางอาจจะลำบากหน่อย ( จะอธิบายอย่างละเอียดในตอนท้าย) แต่รับรองว่าคุ้มค่าแน่นอน (อนึ่ง ไฉ้หมิงเลี่ยงเพิ่งเดินทางมาบ้านเราเมื่อกลางปีที่ผ่านมา อ่านบทสัมภาษณ์ของเขาได้ ที่นี่ )

Yilan Station
หุ่นคาแร็กเตอร์ของ จิมมี เหลียว
Zhuangwei Dune Visitor Center

ต้องเล่าภูมิหลังเล็กน้อยว่าอี้หลานเป็นบ้านเกิดของ จิมมี เหลียว นักวาดภาพประกอบชื่อดัง เดินออกจากสถานี Yilan Station ก็จะพบกับหุ่นคนน่ารักสีสดใสที่มาจากผลงานของเขานั่นเอง ส่วน Zhuangwei Dune Visitor Center ตั้งอยู่ในเมืองจ้วงเหว่ย (Zhuangwei) ที่อยู่ติดทะเลและเป็นเมืองเล็กที่สุดในเทศมลฑลอี้หลาน

Zhuangwei Dune Visitor Center สร้างขึ้นเพื่อกระตุ้นการท่องเที่ยวของเมืองจ้วงเหว่ย ออกแบบโดย หวงเซิงหยวน สถาปนิกคนดัง ใช้เวลาสร้างกว่าสิบปี เพิ่งเปิดตัวเมื่อ 28 เมษายน 2018 คอนเซ็ปต์หลักคือ ‘ทะเล’ และ ‘ทราย’ ตามสภาพแวดล้อมของเมือง ดังนั้น รูปทรงของตึกหรือทางเดินภายในจะคดเคี้ยวไปมาเหมือนคลื่น ส่วนการตกแต่งพื้นและกำแพงก็มีทั้งเรียบเหมือนทรายแห้ง ขรุขระเหมือนทรายเปียก เซอร์ที่สุดคือเขาเอาทรายเข้ามาถมในอาคารจริงๆ (แน่นอนว่ามีทั้งแห้งและเปียก)

แต่มีแค่ตึกฮิปๆ และทรายอาจจะไม่ดึงดูดเพียงพอ ทางตัวเมืองเลยมีดำริให้ศิลปินเวียนกันมาจัดนิทรรศการที่นี่ รายแรกที่ได้ประเดิมใช้สถานที่ก็คือไฉ้หมิงเลี่ยงนั่นเอง ภายในงานจะมีวิดีโอกระจายไปตามจุดต่างๆ ของตึก มีหนังให้ดูทั้งหมด 8 เรื่อง ขอบอกเลยว่าหากต้องการดูให้ครบทุกเรื่องอาจต้องใช้เวลาราวครึ่งวัน

สำหรับคอหนังน่าจะคุ้นเคยไฉ้หมิงเลี่ยงกันดีในฐานะเจ้าพ่อหนังเชื่องช้าหรือ Slow Cinema ไม่ว่าจะฉากคลาสสิกประเภทผู้หญิงร้องไห้ยาวสิบนาทีใน Vive L’Amour (1994) หรือผู้ชายยืนฉี่ห้านาทีใน What Time Is It There? (2001) อย่างไรก็ดี ตั้งแต่ปี 2012 เป็นต้นมา ไฉ้เริ่มโปรเจ็กต์วิดีโออาร์ตที่ชื่อว่า Walker โดยเนื้อหามีเพียง หลี่คังเซิง (นักแสดงคู่บุญของเขา) แต่งตัวเป็นพระและเดินก้าวย่างไปอย่างช้าที่สุดเท่าที่จะช้าได้

หลังจากนั้น โปรเจ็กต์ ‘หลี่คังเซิงเป็นพระเดินช้าๆ’ ก็ถูกสร้างอย่างต่อเนื่อง ทั้ง Journey to the West (2014) ที่เปลี่ยนไปเดินที่ฝรั่งเศส หรือ No No Sleep (2015) กับการเดินในโตเกียวแล้วไปแช่ออนเซ็นต่ออย่างยาวนาน คงจะมีแต่หลี่คังเซิงเท่านั้นแต่เล่นบทประเภทนี้ได้ ไฉ้เองเคยให้สัมภาษณ์ว่าหลี่เป็นคนที่มีจังหวะช้าอยู่แล้ว หากแต่การแสดงฉากพวกนี้ต้องผ่านการฝึกฝนมาด้วย เพราะมันไม่ต่างอะไรกับการทำทุกรกิริยา

แน่นอนว่า Slow Cinema เป็นของน่าเบื่อสำหรับคนส่วนใหญ่ (แม้แต่กับนักศึกษาภาพยนตร์ก็เถอะ!) แต่มันก็ทำให้ผู้ชมได้หยุดครุ่นคิดท่ามกลางกระแสของโลกอันแสนวูบไหว การดูงานชุด Walker ใน Zhuangwei Dune Visitor Center ที่มืดสลัวและเต็มไปด้วยทราย ทำให้รู้สึกราวกับตัวเองอยู่ในดินแดนไร้กาลเวลาหรือไม่ก็ภาพวาด The Persistence of Memory ของ ซัลวาดอร์ ดาลี (เป็นโชคดีที่วันที่ผู้เขียนไปไม่มีกรุ๊ปทัวร์มาลง ส่วนใหญ่จะเป็นครอบครัวพ่อแม่ลูกและกลุ่มผู้สูงอายุ)

นิทรรศการ Walker

น่าเสียดายอยู่เหมือนกันที่ช่วงหลังมาไฉ้หมิงเลี่ยงห่างหายจากการทำหนังยาว (เรื่องล่าสุดคือ Stray Dogs ปี 2013) แต่เขาก็หันไปทำงานในรูปแบบอื่นๆ หรืองานที่ทดลองมากขึ้น อาทิ Afternoon (2015) สารคดีความยาวสองชั่วโมงกว่าที่เป็นการนั่งคุยระหว่างไฉ้หมิงเลี่ยงกับหลี่คังเซิงล้วนๆ, The Deserted (2017) หนังวีอาร์ที่เป็นหลี่คังเซิงนั่งๆ นอนๆ เฉยๆ ในบ้านและมีผีด้วย (!?) และล่าสุดคือ Your Face (2018) สารคดีสัมภาษณ์ผู้คนที่ทั้งเรื่องถ่ายหน้าผู้ถูกสัมภาษณ์แบบโคลสอัพ

หากไฉ้หมิงเลี่ยงยัง ‘เปรี้ยว’ และ ‘เก๋’ ได้ขนาดนี้ การที่เขาเลิกทำหนังยาวก็อาจไม่ใช่เรื่องน่าเสียดายนัก

นิทรรศการ Walker
นิทรรศการ Walker โดย ไฉ้หมิงเลี่ยง

จัดแสดงที่ Zhuangwei Dune Visitor Center จนถึงเมษายน 2020 (ยังไม่มีวันหมดเขตแน่นอน) เปิดทำการทุกวันเวลา 9.00-17.00

วิธีการเดินทางจากเมืองไทเป

1) นั่งรถไฟ TRA จากสถานี Taipei Main Station มายัง Yilan station (ประมาณหนึ่งชั่วโมงกว่า)

2) เดินออกจากสถานีมายังท่ารถ Yilan Bus Station ให้ตามป้ายสีเขียวๆ ที่เขียนว่าสาย G18

3) นั่งรถเมล์สาย G18 มาลงที่ป้าย Zhuangwei Dune Visitor Center (เช็ครอบรถได้ ที่นี่ ให้ค้นว่า Yilan County, Zhuangwei Sand Dunes Route, Yilan Bus Station, Zhuangwei Dune Visitor Center ในช่อง Area, Route, Departure, Destination ตามลำดับ)