Robin Hood โรบิน ฮูด

Robin Hood ตำนานฮีโร่นอกกฎหมายผู้เป็นสัญลักษณ์ของการขบถต่อจารีต

Home / Bioscope focus / Robin Hood ตำนานฮีโร่นอกกฎหมายผู้เป็นสัญลักษณ์ของการขบถต่อจารีต

ภาพจำที่ปรากฏขึ้นมาเมื่อเรานึกถึง โรบิน ฮูด คือชายหนุ่มที่ปรากฏตัวพร้อมคันธนู และออกปล้นคนรวยเพื่อเอาเงินมาแจกคนจนในยามที่บ้านเมืองยากไร้ และมันได้ถูกนำมาเล่าในสื่อกระแสหลักหลายต่อหลายครั้ง เขาอยู่ในเรื่องเล่าพื้นบ้าน แอนิเมชั่น ละครเวที ตลอดจนภาพยนตร์หลายยุคหลายสมัย ทั้งยังถูกตีความการมีอยู่ของตัวเขาในฐานะวีรบุรุษผู้ช่วยเหลือชาวเมือง, ศัตรูของชนชั้นนำ เรื่อยไปจนการเป็นเด็กหนุ่มธรรมดาที่โตมาอย่างยากไร้ ฯลฯ

โรบิน ฮูด ปรากฏขึ้นในเรื่องเล่าพื้นบ้านของอังกฤษโดยไม่แน่ชัดว่าเขาเป็นชาวบ้านธรรมดาหรือเกิดในครอบครัวขุนนาง บางที่ก็ว่ากันว่าเขาเข้าร่วมรบในสงครามครูเสดและกลับมาอยู่ในอังกฤษ เพื่อจะพบว่าที่ดินของตัวเองถูกเจ้าหน้าที่รัฐยึดไปอย่างไม่ชอบธรรมจึงตามทวงสินทรัพย์คืน ก่อนที่ในเวลาต่อมา ชื่อเสียงของเขาจะกระจายไปทั่วอังกฤษจนเป็นหนึ่งในตำนานประจำศตวรรษที่ 15

อย่างไรก็ดี หลักฐานคำว่าโรบิน ฮูด ปรากฏขึ้นเป็นครั้งแรกใน Piers Plowman บทกวียุคกลางของ วิลเลียม แลงแลนด์ ราวๆ ปี 1370 ก่อนจะค่อยๆ ไปปรากฏอยู่ในตำนานพื้นบ้านของท้องถิ่นอื่นๆ รวมถึงได้รับการระบุว่ามีฝีมือในการยิงธนูและใช้ดาบอย่างยอดเยี่ยม เล่ากันว่า การขบถครั้งแรกของโรบิน ฮูดเริ่มขึ้นในยุคสมัยที่อังกฤษตกอยู่ภายใต้การปกครองของ จอห์น น้องชายของ พระเจ้าริชาร์ดที่ 1 แห่งอังกฤษ (หรือริชาร์ดใจสิงห์ -Richard the Lionheart) เมื่อพระเจ้าริชาร์ดต้องออกเดินทางไปรบระหว่างสงครามครูเสดครั้งที่สาม

แต่ถึงอย่างนั้น เราก็ยังไม่มีหลักฐานข้อมูลที่แน่ชัดว่าโรบิน ฮูดมีตัวตนจริงหรือไม่ ชื่อของโรบิน ฮูดได้รับการพูดถึงในฐานะเรื่องเล่าแบบสมัยใหม่ใน Ivanhoe หนังสือของเซอร์ วอลเตอร์ สก็อตต์ ที่ตีพิมพ์เมื่อปี 1820 โรบินในเรื่องราวของสก็อตต์นั้นเป็นชายที่โกรธแค้นในสังคมเผด็จการเต็มขั้นเมื่อเจ้าหน้าที่รัฐปฏิบัติกับชาวบ้านอย่างไม่เป็นธรรม ปราศจากความเคารพต่อผู้มีอำนาจในเมืองอย่างเด็ดขาด ทั้งยังหมายมั่นปั้นมือจะปลดปล่อยชาวเมืองให้หลุดพ้นจากการกดขี่ของเจ้าหน้าที่รัฐและศาสนา โรบินจึงเป็นสัญลักษณ์ของการขบถต่อความไม่เป็นธรรม และช่วงชิงเงินตราซึ่งถูกชนชั้นนำโกงไปจากชาวบ้านกลับคืนไปยังเจ้าของ สิ่งที่ทำให้เรื่องของโรบิน ฮูดได้รับความนิยมในเรื่องเล่าหลายต่อหลายเวอร์ชั่นและท้องที่ คือการที่เขาเป็นประชาชนธรรมดาที่มีฝีมือในการต่อสู้ และลุกขึ้นท้าทายอำนาจมืดอันไม่ชอบธรรมของรัฐ มิหนำซ้ำ ในเวลาต่อมาถูกอ้างถึงในวรรณกรรมอเมริกาชื่อดังอย่าง The Adventures of Tom Sawyer ของ มาร์ค ทเวน โดยตัวละครหลักอย่างทอมกับเพื่อนละเล่นสมมติบทบาทตัวเองเป็นโรบิน ฮูด วีรบุรุษผู้ปลดปล่อยผู้คนจากความอธรรม

เรื่องของโรบิน ฮูด ปรากฏตัวในละครเวทีมาตั้งแต่ปี 1426 หากแต่เวอร์ชั่นที่ได้รับความนิยมและทรงอิทธิพลอย่างสูงคือ The Downfall of Robert, Earle of Huntington และ The Death of Robert, Earle of Huntingdon บทประพันธ์ของ แอนโธนี มันเดย์ ซึ่งเขียนขึ้นเพื่อให้ขุนนางและชนชั้นสูงรับชม ก่อนเรื่องราวของผู้ผดุงคุณธรรมนอกกฎหมายจะขยับขยายเข้ามาสู่วงการดนตรีราวปี 1860 และเป็นตัวละครที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในหนังสือคอมิก รวมทั้งเริ่มปรากฏตัวในสื่อภาพยนตร์เป็นครั้งแรกในปี 1908 ในหนังเงียบ Robin Hood and His Merry Men โดย เพอร์ซี สโตว และอีกทศวรรษต่อมาก็ได้รับความนิยมถล่มทลายใน Douglas Fairbanks in Robin Hood (1922, อัลลัน ดเวน) ที่สร้างภาพจำต่อคนดูอย่างงดงามด้วยการให้ ดักลาส แฟร์แบงค์ส รับบทเป็นอัศวินนอกที่ขบถต่อกฎหมาย และ The Adventures of Robin Hood (1938, ไมเคิล เคอร์ติส กับ วิลเลียม ไนต์ลีย์) ที่ดังระเบิดกวาดรายได้ถล่มทลายและคำวิจารณ์ในแง่บวก ทั้งยังทำให้บทโรบิน ฮูดเป็นบทภาพจำของ เออร์รอล ฟลินน์ ไปโดยปริยาย

ในเวลาต่อมา มันถูกนำไปดัดแปลงเป็นแอนิเมชั่นของดิสนีย์จาก Robin Hood (1973, วูล์ฟกัง ไรเธอร์แมน) และอาจจะกล่าวได้ว่าเป็นโรบิน ฮูดเวอร์ชั่นสดใสและน่ารักที่สุดเท่าที่เคยสร้างมา โดยเวอร์ชั่นนี้โรบิน ฮูดเป็นหมาป่าอารมณ์ดี สวมชุดสีเขียวที่คอยพิทักษ์ชาวบ้านจากความเลวร้ายของกฎหมาย ทั้งยังสุภาพและน่ารักจนกลายเป็นขวัญใจเด็กๆ ที่ตามดู

และแน่นอนว่าเวอร์ชั่นที่อลังการที่สุด -อย่างน้อยๆ ก็เทียบกับหนังช่วงเดียวกัน- คือ Robin Hood (2010, ริดลีย์ สก็อตต์) ซึ่งเป็นหนังร่วมทุนสร้างระหว่างสหรัฐอเมริกา-สหราชอาณาจักร หนำซ้ำยังเป็นแนวที่สก็อตต์ถนัดเพราะเขาปลาบปลื้มในการได้ทำหนังพีเรียตย้อนยุคที่ว่าด้วยสงครามยุคกลางเสมอ แถมยังขนเอานักแสดงเลือดอังกฤษมารับบทนำในหนังมากมาย ต่อด้วย Robin Hood (2018, อ็อตโต บาธรัสต์) ที่ตีความว่าโรบิน ฮูด เป็นเด็กหนุ่มที่มีฝีมือพอตัว ก่อนจะได้รับการฝึกฝนให้เชี่ยวชาญเก่งกาจในด้านธนูเพื่อต่อกรกับทรราชย์ของรัฐ

สิ่งหนึ่งที่เราอาจสังเกตได้คือ ไม่ว่าจะเวอร์ชั่นไหน สิ่งที่ทำให้โรบิน ฮูดเป็นที่นิยมของคนดูเรื่อยมาคือการที่เขาเป็นตัวละครที่ยืนหยัดต่อต้านความอยุติธรรม และแม้จะทำในสิ่งที่ท้าทายอย่างการออกปล้นคนรวย แต่โรบิน ฮูดก็ไม่เคยออกนอกเขตแดนของศีลธรรมด้วยการนำเงินนั้นมาแจกจ่ายคนจน เขาจึงเป็นตัวละครฝั่งธรรมะตลอดกาล -ตราบเท่าที่ยังไม่มีการตีความใหม่ในเร็วๆ นี้นะ- ดังนั้น อีกสิ่งหนึ่งที่เหมือนกันในเรื่องเล่าคือแรงผลักของการก่อกำเนิดวีรบุรุษนอกกฎหมาย นั่นคือบ้านเมืองที่สั่นคลอนและกฎหมายที่เอื้อประโยชน์ให้ชนชั้นนำนั่นเอง และดูเหมือนว่านี่จะเป็นสิ่งที่ไม่ว่าโรบิน ฮูดในยุคสมัยไหนก็ต้องเผชิญเหมือนๆ กันอย่างไม่อาจเลี่ยงได้เลย